Latency یا تأخیر چیست؟
Latency مدتزمان رسیدن داده از یک نقطه به نقطه دیگر است. در کاربرد روزمره اغلب Round-Trip Time یا زمان رفتوبرگشت سنجیده میشود: بسته میرود و پاسخ برمیگردد. واحد معمول میلیثانیه است. فاصله فیزیکی، تعداد مسیرها، صف روترها، نوع دسترسی و پردازش تجهیزات بر آن اثر دارند.
پینگ چیست؟
Ping هم نام یک ابزار رایج و هم اصطلاح عامیانه RTT است. ابزار ping معمولاً پیام ICMP Echo میفرستد. عدد آن برای مقایسه مسیر مفید است، اما تضمین نمیکند ترافیک واقعی برنامه همان رفتار را داشته باشد؛ بعضی شبکهها ICMP را محدود یا اولویت آن را تغییر میدهند. بهتر است علاوه بر ping، اتصال واقعی HTTPS یا UDP برنامه نیز سنجیده شود.
Jitter یا جیتر چیست؟
جیتر در شبکه به تغییرپذیری تأخیر بستهها اشاره دارد. اگر بستهها با زمانهای ۳۰، ۳۱، ۳۰ و ۳۲ میلیثانیه برسند، مسیر منظم است. اگر اعداد ۳۰، ۱۲۰، ۳۵ و ۲۰۰ باشند، میانگین شاید قابلقبول به نظر برسد اما پخش صدا و بازی دچار مکث میشود. استانداردهای شبکه روشهای مختلفی برای محاسبه Packet Delay Variation دارند؛ بنابراین نتایج دو ابزار لزوماً مستقیماً قابل مقایسه نیست.
Packet Loss چیست؟
افت بسته یعنی بخشی از بستههای ارسالشده به مقصد نرسند یا دیرتر از زمان مفید برسند. TCP آنها را دوباره ارسال میکند که سرعت و تأخیر را خراب میکند؛ رسانه زنده UDP ممکن است فرصت ارسال مجدد نداشته باشد و افت به شکل صدا یا تصویر بریده دیده شود. حتی درصد کم و پیوسته در تماس یا بازی محسوس است.
| کاربرد | تأخیر مطلوب تقریبی | حساسیت اصلی |
|---|---|---|
| وبگردی | کمتر از ۱۵۰ ms | RTT و DNS |
| تماس صوتی/تصویری | کمتر از ۱۵۰ ms یکطرفه | جیتر و افت بسته |
| بازی رقابتی | ترجیحاً کمتر از ۶۰ ms RTT | ثبات، افت و مسیر |
| دانلود | تحمل بیشتر | پهنای باند و loss |
این اعداد قانون قطعی نیستند. نوع برنامه، بافر، فاصله جغرافیایی و تحمل کاربر مهماند. همیشه چند نمونه در زمانهای مختلف بگیرید.
چگونه تست قابل اعتماد بگیریم؟
- هم Wi‑Fi و هم کابل یا دیتای موبایل را جداگانه آزمایش کنید.
- حداقل ۳۰ تا ۱۰۰ نمونه بگیرید؛ چهار ping برای نتیجهگیری کافی نیست.
- میانگین، حداقل، حداکثر، انحراف و loss را کنار هم ببینید.
- مقصدی نزدیک و مقصد واقعی سرویس را هر دو تست کنید.
- تست را در ساعات خلوت و شلوغ تکرار کنید.
- همزمان دانلود سنگین را متوقف و سپس یک تست زیر بار نیز انجام دهید تا Bufferbloat آشکار شود.
اثر VPN بر پینگ و جیتر
تونل یک مسیر و پردازش اضافه ایجاد میکند، اما الزاماً همیشه بدتر نیست. اگر مسیر مستقیم اپراتور ضعیف و مسیر سرور بهتر باشد، نتیجه ممکن است پایدارتر شود. انتخاب شهر روی نقشه کافی نیست؛ peering و مسیر BGP مهمتر از فاصله ظاهریاند. سروری با پینگ ۴۵ و جیتر ۲ معمولاً برای تجربه زنده بهتر از سروری با میانگین ۳۵ و جهشهای مکرر تا ۲۵۰ است.
راههای کاهش مشکل
- بهجای Wi‑Fi شلوغ 2.4GHz از کابل یا 5GHz استفاده کنید.
- سرور نزدیکتر یا مسیری با loss کمتر انتخاب کنید.
- آپلود اشباعشده را کنترل و QoS/SQM روتر را بررسی کنید.
- اگر فقط در تونل مشکل هست، MTU، endpoint و سلامت UDP را بررسی کنید.
- برای اختلال دورهای، تست زماندار و traceroute جمعآوری کنید.
منابع
تحریریه فنی WithUs Connect